Թուրքական Turk-Internet.com պարբերականը գրում է, որ հայկական Firebird նախագիծը TRIPP-ի՝ «Trump Route for International Peace and Prosperity» նախաձեռնության հետ համատեղ կարող է փոխել ոչ միայն Հարավային Կովկասի տրանսպորտային, այլև թվային քարտեզը։
Պարբերականի գնահատմամբ՝ եթե ոչ վաղ անցյալում Հայաստանը տվյալների մշակման կենտրոնների ոլորտում հազիվ թե դիտարկվեր Թուրքիայի լուրջ մրցակիցների թվում, ապա այժմ իրավիճակը կարող է փոխվել։ Հրատարակությունը Հայաստանը ներկայացնում է որպես պոտենցիալ ուժեղ մրցակից՝ շեշտելով, որ գլխավոր առավելությունը ոչ թե մատչելի հողն ու էլեկտրաէներգիան են, այլ ԱՄՆ աջակցությունը։
Հոդվածում նշվում է, որ Nvidia-ի չիպերը դարձել են խաղաղության դիվանագիտության մաս, իսկ Հայաստանի արհեստական բանականության ռազմավարությունն ստացել է մի բան, որը, ըստ Turk-Internet.com-ի, Թուրքիան ինքնաբերաբար չունի՝ արտոնյալ քաղաքական հասանելիություն ամերիկյան AI սարքավորումների էկոհամակարգին։ Պարբերականը հենց այս տարբերությունն է համարում չափազանց կարևոր։
Turk-Internet.com-ը նաև գրում է, որ Firebird-ի առաջին միջազգային հաճախորդներն արդեն հայտնվում են։ Այդ շարքում նշվում է Perplexity-ը, որը նախատեսում է օգտագործել Հայաստանի հաշվարկային ենթակառուցվածքը իր պատասխանների որոնողական համակարգի և AI գործակալների հարթակի համար։
Պարբերականը շեշտում է, որ նախագծի կարևորությունն այն չէ միայն, որ «Հայաստանը ձեռք է բերել Nvidia-ի գրաֆիկական պրոցեսորներ»։ Ըստ հրապարակման՝ առավել էականը Հայաստանում ամերիկյան AI ենթակառուցվածքի էկոհամակարգի ձևավորումն է։
Հոդվածում նաև անդրադարձ կա Հայաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի հարաբերությունների հնարավոր կարգավորմանը։ Turk-Internet.com-ի գնահատմամբ՝ այդ գործընթացը Հայաստանի համար կարող է ունենալ ավելի լայն փոխակերպող նշանակություն, քանի որ զարգացող AI ենթակառուցվածքը պարտադիր չէ, որ մնա աշխարհագրորեն մեկուսացված։
Երկարաժամկետ հեռանկարում, ըստ նույն աղբյուրի, այս համադրությունը կարող է Հայաստանը դարձնել մի վայր, որտեղ առկա են Nvidia-ի գրաֆիկական պրոցեսորներ, կապ՝ դեպի արևելք Ադրբեջանի և Կենտրոնական Ասիայի միջոցով, և կապ՝ դեպի արևմուտք Թուրքիայի, այնուհետև Եվրոպայի ուղղությամբ։ Այդ սցենարում, պարբերականի ձևակերպմամբ, տվյալների կենտրոնները կարող են օգնել Հայաստանին դուրս գալ մեկուսացումից։
Միևնույն ժամանակ Turk-Internet.com-ը նշում է, որ այդ դեպքում Թուրքիան կհայտնվի միաժամանակ երկու դերերում՝ որպես Հայաստանի մրցակից AI ներդրումների համար և որպես տարանցիկ երկիր, որով հայկական AI տրաֆիկը կարող է ուղղվել դեպի Եվրոպա։
Աղբյուր՝ finport.am
