Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ կառավարությունը պատրաստ է գնալ գազի մատակարարումների դիվերսիֆիկացման ճանապարհով, եթե դրա համար գործնական հնարավորություն լինի։ Այդ մասին նա ասել է ուրբաթ օրվա ճեպազրույցում՝ պատասխանելով հարցին, թե արդյոք Հայաստանը դիտարկում է ռուսական գազի այլընտրանք՝ այն հայտարարությունների ֆոնին, որ ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու դեպքում երկիրը կարող է զրկվել մի շարք արտոնություններից, այդ թվում՝ գազի արտոնյալ գնից։
Մոսկվան նախկինում բազմիցս զգուշացրել է Հայաստանի համար հնարավոր տնտեսական հետևանքների մասին, եթե Երևանը անցնի ԵՄ չափանիշների։ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել էր, որ այդ դեպքում Ռուսաստանը ստիպված կլինի կրճատել Հայաստանի հետ ինտեգրացիոն տնտեսական համագործակցությունը։ Նրա գնահատմամբ՝ էներգակիրների թանկացման պարագայում հանրապետությունը ԵԱՏՄ-ից դուրս գալուց հետո կարող է կորցնել մինչև ՀՆԱ-ի 14%-ը։
Փաշինյանի խոսքով՝ Հայաստանում գազը էժան չէ, իսկ սահմանից մինչև վերջնական սպառող գնագոյացման աճը, այլ երկրների համեմատ, ամենամեծերից է հենց Հայաստանում։ Նա նաև նշել է, որ «Газпром Армения»-ն ստանում է մեծ շահույթ, և այս հանգամանքը ևս պետք է արձանագրվի։
Վարչապետը շեշտել է, որ չկա մի ոլորտ, որտեղ իշխանությունները չմտածեն դիվերսիֆիկացման մասին։ Նրա խոսքով՝ յուրաքանչյուր կոնկրետ իրավիճակ կարող է ունենալ իր կոնկրետ պատասխանը, և եթե առաջանան թանկացման հետ կապված խնդիրներ, կառավարությունը կդիտարկի, թե որտեղ կարելի է բարձրացնել գինը կամ ինչ ծառայություններ, որոնք այժմ անվճար են, հետագայում կարող են գին ստանալ համամասնորեն։
Վերադառնալով գազի թեմային՝ Փաշինյանը նշել է, որ եթե հնարավոր լինի գազ մատակարարել մի քանի երկրներից, ապա Հայաստանը կգնա այդ ճանապարհով։ Նա նաև ասել է, որ եթե TRIPP նախագծի շրջանակում հնարավոր լինի Հայաստանի տարածքով գազատար անցկացնել և ստանալ տարանցիկ վճարներ, ապա այդ տարբերակն էլ կարող է քննարկվել։ Վարչապետի խոսքով՝ իշխանությունները պատկերացնում են իրենց քայլերը տարբեր սցենարների դեպքում։
Գազի մատակարարումների շուրջ ֆոնային զարգացումները
2026 թվականի մայիսի վերջին ռուսական կողմը զգուշացրել էր, որ Հայաստանի եվրաինտեգրման կուրսի ֆոնին կարող են փոխվել էներգակիրների մատակարարման պայմանները։ ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել էր, որ եթե Հայաստանը դուրս գա ԵԱՏՄ-ից, ռուսական գազի արտոնյալ գինը կարող է դառնալ շուկայական։
Բացի այդ, ՌԴ էներգետիկայի նախարար Սերգեյ Ցիվիլևը հայկական կողմին նամակ էր ուղարկել, որով Մոսկվան նախազգուշացրել էր 2013 թվականի դեկտեմբերի 2-ի՝ գազի, նավթամթերքների և չմշակված ալմաստների մատակարարման մասին համաձայնագիրը կասեցնելու կամ դադարեցնելու հնարավորության մասին, եթե շարունակվի Հայաստանի՝ ԵՄ-ին անդամակցության գործընթացը։ Ավելի ուշ Ցիվիլևը պարզաբանել էր, որ եթե Հայաստանը ԵԱՏՄ-ից անցնի ԵՄ համակարգ, Ռուսաստանը չի կարող գազ մատակարարել ներկայիս գնով։
Օգոստոսի վերջին ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը հայտարարել էր, որ կառավարությունն արդեն հաշվարկել է ռուսական գազի գնի հնարավոր բարձրացման հետևանքները և մտադիր է այդ հաշվարկները ներառել իր ռիսկերի գնահատման համակարգում։
«Газпром-Армения» ՓԲԸ-ն ռուսական «Газпром» հոլդինգի 100% դուստր ընկերությունն է և Ռուսաստանից Հայաստան բնական գազի մենաշնորհային մատակարարը ներքին սպառման համար։
Այս պահին Հայաստանի համար ռուսական գազի գինը սահմանին կազմում է $165՝ 1 հազար խորանարդ մետրի համար։ Այդ գինը գործում է 2019 թվականի հունվարի 1-ից և գործող հայ-ռուսական համաձայնագրերի համաձայն չպետք է փոխվի մինչև 2031 թվականի վերջը։
Աղբյուր՝ arka.am
