Նավթ արտադրողները, առևտրականները և վերամշակողները ավելի ու ավելի հաճախ հաշվի են առնում այն սցենարը, որ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև Պարսից ծոցում հակամարտությունը կարող է ձգվել երկար ժամանակ։ OilPrice.com-ի հրապարակման համաձայն՝ ոլորտում արագ քաղաքական կարգավորման ակնկալիքները նվազել են, իսկ շուկան պատրաստվում է նրան, որ բարձր գները կարող են պահպանվել ավելի երկար, քան նախկինում էր ենթադրվում։
Այս տրամադրությունը, ըստ հրապարակման, հնչել է նաև Asia Pacific Petroleum Conference-ի ընթացքում։ Reuters-ի սյունակագիր Clyde Russell-ը նշել է, որ համաժողովում լավատեսություն գրեթե չի եղել, քանի որ Մերձավոր Արևելքում ռազմական լարվածությունն աճում է, իսկ արագ խաղաղության հասնելը մասնակիցների աչքին դժվար իրագործելի է թվում։
Հրապարակման մեջ բերված գնահատականներով՝ Brent-ի գինը կրկին բարձրացել է $100 մեկ բարելից վեր, սակայն ֆյուչերսային ցուցանիշը ամբողջությամբ չի արտացոլում ֆիզիկական շուկայի լարվածությունը։ Իրական մատակարարումների արժեքը հաճախ ավելի բարձր է լինում, քանի որ աճել են այլընտրանքային հումքի հավելավճարները, բեռնափոխադրման սակագները և ապահովագրական ծախսերը։
Bloomberg-ի տվյալներով՝ Ռուսաստանի ESPO տեսակի նավթը վաճառվում է Brent-ի նկատմամբ մոտ $20 մեկ բարելի հավելավճարով, քանի որ Չինաստանի անկախ վերամշակողները սահմանափակ այլընտրանքներ ունեն։ Հոդվածում նշվում է, որ Իրանի նավահանգիստների նկատմամբ ԱՄՆ-ի ռազմածովային շրջափակումը և վենեսուելական նավթի համար աճող պայքարը կտրել են մատակարարման երկու կարևոր ուղղություն։
Առանձին ճնշում է ձևավորվել ծովային փոխադրումների շուկայում։ Bloomberg-ի ամփոփած տվյալներով՝ շատ մեծ հումքատար նավով Մերձավոր Արևելքից Չինաստան նավթ տեղափոխելու օրական հենանիշային սակագինը հասել է գրեթե $800,000-ի, ինչը ռեկորդային մակարդակ է։ Reuters-ի Clyde Russell-ը հավելել է, որ Պարսից ծոցից Հյուսիսային Ասիա տանկերով փոխադրման արժեքը բարձրացել է մինչև $30 մեկ բարելի դիմաց՝ մինչ պատերազմը եղած $6-ի փոխարեն։
Ապահովագրական ծախսերն էլ են կտրուկ աճել։ Հոդվածի տվյալներով՝ դրանք այժմ կազմում են $2.50 մեկ բարելի դիմաց՝ նախկին $0.05-ի փոխարեն։ Սա նշանակում է, որ Պարսից ծոցի արտադրողները հաճախ ստիպված են զեղչերով առաջարկել իրենց նավթը, այն դեպքում, երբ բեռնափոխադրումները շարունակում են մնալ բարձր ռիսկային՝ հրթիռային հարվածների վտանգի պատճառով։
Վառելիքի շուկայում իրավիճակը, ըստ հրապարակման, նույնիսկ ավելի բարդ է, քան անմշակ նավթի հատվածում։ Asia Pacific Petroleum Conference-ում Vitol-ի գլխավոր գործադիր տնօրեն Russell Hardy-ն ասել է. «We're still not running enough refining capacity to prevent those draws, and we keep eating into the surplus that exists around the world»։ Նրա խոսքով՝ գործարանները աշխատում են սովորականից ավելի բարձր ծանրաբեռնվածությամբ՝ փորձելով փոխհատուցել Մերձավոր Արևելքից և Ռուսաստանից կորցրած ծավալները, բայց համաշխարհային հզորությունները բավարար չեն այդ կորուստները լրիվ ծածկելու համար։
Հոդվածը հիշեցնում է, որ հակամարտության սկզբում շուկայի մի մասը կարծում էր, թե պատերազմը կտևի առավելագույնը մեկ շաբաթ կամ գուցե մեկ ամիս։ Սակայն սպասումները փոխվել են այն բանից հետո, երբ պարզ է դարձել, որ Իրանին արագ ճնշել չի ստացվում, իսկ Թեհրանը գործնականում իրականացրել է Հորմուզի նեղուցը փակելու իր սպառնալիքը։
Այս ֆոնին նավթային շուկան ավելի մեծ ուշադրություն է դարձնում ոչ միայն ֆյուչերսներին, այլև ֆիզիկական մատակարարումների իրական արժեքին։ Հոդվածի եզրակացությամբ՝ եթե քաղաքական կարգավորումը չմոտենա, ապա Brent-ն ու WTI-ն կարող են երկար ժամանակ պահպանվել $100 մեկ բարելից բարձր մակարդակներում, իսկ լոգիստիկ և վերամշակման սահմանափակումները կշարունակեն ճնշում գործադրել համաշխարհային վառելիքային շուկայի վրա։
Աղբյուր՝ oilprice.com
