Վենեսուելայում ԱՄՆ-ի աջակցությամբ ձևավորվող նավթային համաձայնագրերը ներառում են մի քանի առանձին գործարքներ, որոնց նպատակը երկրի արդյունահանման վերականգնումն է և արտահանման աճը։ CNBC-ի հրապարակման համաձայն՝ խոսքը մեկ միասնական պայմանավորվածության մասին չէ, այլ տարբեր ձևաչափերով ներդրումային և գործառնական նախագծերի փաթեթի։
Առանձնապես նշվում է Chevron-ի դերը, որը Վենեսուելայում աշխատել է ավելի քան 100 տարի և այժմ ընդլայնում է իր մասնակցությունը։ Սա առանձին ուղղություն է, որը տարբեր է մյուս պայմանավորվածություններից։ Մյուս գործարքների առանցքում North American Blue Energy Partners (NABEP) մասնավոր նավթային ընկերությունն է, որտեղ ԱՄՆ կառավարությունը մասնակցություն է ստանում և այդ ներդրումը փոխկապակցում ապագա նավթի արդյունահանման հետ։
NABEP-ը ղեկավարում է Alejandro Betancourt-ը։ Հրապարակման մեջ նշվում է, որ նրա անունը նախկինում կապվել է Շվեյցարիայում հնարավոր ֆինանսական հանցագործությունների հետաքննության հետ, սակայն մեղադրանքներ չեն ներկայացվել։ ԱՄՆ պաշտոնյաները CNBC-ին ասել են, որ Վենեսուելայի նման բարդ և ռիսկային միջավայրերում գործընկերների ընտրությունը հաճախ ուղեկցվում է լրացուցիչ ռիսկերով։
Գործարքներին մասնակցում են նաև իտալական ENI-ն և ամերիկյան մասնավոր ընկերություններ, այդ թվում՝ Aspect Energy-ը։ Հիմնական հարցն այն է, թե արդյոք այս ներդրումները կվերածվեն արդյունահանման շոշափելի աճի։ ԱՄՆ էներգետիկայի նախարար Chris Wright-ի գնահատմամբ՝ Վենեսուելան կարող է արագ ավելացնել արդյունահանումը օրական մի քանի հարյուր հազար բարելով։ Եթե դրան գումարվի Chevron-ի մոտ $7 միլիարդի ներդրումը երեք տարբեր նախագծերում, ապա շուկայում զգուշավոր լավատեսություն կա, որ երկիրը համեմատաբար կարճ ժամկետում կարող է վերադառնալ օրական 2 միլիոն բարել մակարդակին։
CNBC-ն հիշեցնում է, որ Վենեսուելայի նավթի արդյունահանումը 1997 թվականին հասել էր մոտ 3.5 միլիոն բարելի օրական առավելագույնի, սակայն 2025 թվականի մեծ մասում ընկել էր 1 միլիոն բարելից ցածր և միայն վերջերս է կրկին անցել այդ շեմը։ Նոր նախաձեռնությունների նպատակը, ըստ ամերիկյան կողմի, նաև այն է, որ եկամուտների և հարկային հոսքերի մի մասը վերադառնա Վենեսուելայի բնակչությանը, այլ ոչ թե կորի արտաքին դերակատարների ձեռքում։
Հրապարակման երկրորդ հատվածում CNBC-ն անդրադառնում է նաև նավթի համաշխարհային շուկային։ Նյութի հրապարակման պահին ԱՄՆ-ում նավթի գինը բարձրացել էր $100-ից վեր, իսկ դիզվառելիքի միջին գինը հասել էր $6 մեկ գալոնի դիմաց։ Հեղինակի գնահատմամբ՝ շուկայի գլխավոր խնդիրն այժմ միայն հում նավթի առաջարկը չէ, այլ նաև վերամշակման հզորությունների սահմանափակ լինելը։
Նյութում նշվում է, որ ԱՄՆ-ում 1970-ականներից ի վեր խոշոր նոր նավթավերամշակող գործարան չի կառուցվել, մինչդեռ լարվածությունը Hormuz-ի նեղուցի շուրջ, նավափոխադրողների զգուշավորությունը և արտահանման ռիսկերը լրացուցիչ ճնշում են ստեղծում շուկայի վրա։ Սա, ըստ հոդվածի, նպաստել է ոչ միայն նավթի, այլև վերամշակման ընկերությունների բաժնետոմսերի աճին։
Wall Street-ի գնահատականներն էլ տարբեր են։ JPMorgan-ը քննարկում է երկարատև հակամարտության սցենարը, որտեղ Brent-ի միջին գինը հաջորդ տարի կարող է կազմել $87։ Barclays-ը էներգետիկայի ոլորտի հեռանկարն ամենագրավիչն է համարում վերջին երկու տասնամյակներում։ Goldman Sachs-ը ուշադրություն է դարձնում Hormuz-ի, Սև ծովի և եղանակային ռիսկերին, իսկ UBS-ը Brent-ի $100-ից բարձր գինը դիտարկում է որպես կարևոր շեմ, ոչ թե շրջադարձային կետ։ Bank of America-ն իր հերթին բարձրացրել է Brent-ի կանխատեսումը՝ այս տարվա համար մինչև $85, հաջորդ տարվա համար՝ մինչև $75։
CNBC-ն նաև նշում է, որ բարձր նավթային գները սկսում են ազդել պարտքային շուկաների և դրամավարկային քաղաքականության սպասումների վրա։ ԱՄՆ 10-ամյա պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը մոտեցել է 5%-ին, իսկ Fedwatch Advisors-ի Ben Emons-ի հաշվարկով՝ նավթի spot գնի և պարտատոմսերի եկամտաբերության կապը հասել է 0.75-ի։ Սա, հոդվածի համաձայն, կարող է մեծացնել հավանականությունը, որ ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգը կշարունակի խստացնել տոկոսադրույքային քաղաքականությունը։
Աղբյուր՝ www.cnbc.com
