ԱՄՆ 10-ամյա գանձապետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը կրկին մոտեցել է շուկաների համար հոգեբանական կարևորություն ունեցող 5% շեմին։ Ներկայում այն տատանվում է մոտ 4.96%-ի շուրջ՝ մոտենալով այն մակարդակին, որը վերջին անգամ գրանցվել էր 2023 թվականի հոկտեմբերին։
Վերլուծաբանների գնահատմամբ՝ շուկաների համար որոշիչը ոչ այնքան հենց 5% ցուցանիշն է, որքան այն, թե ինչ պատճառներով է եկամտաբերությունը բարձրանում այդ կետին։ Եթե աճը պայմանավորված է տնտեսության կայունությամբ, դրա ազդեցությունը բաժնետոմսերի և ընդհանուր տնտեսության վրա կարող է լինել կառավարելի։ Իսկ եթե շարժը սնուցվում է վերականգնվող գնաճով, բյուջետային ռիսկերով կամ հենց գանձապետական շուկայի ներսում առաջացող լարվածությամբ, հետևանքները կարող են ավելի ծանր լինել։
Albion Financial Group-ի գլխավոր ներդրումային տնօրեն Jason Ware-ի խոսքով՝ եկամտաբերության վերջին բարձրացումը մասամբ բացատրվում է առաջարկի և պահանջարկի անհավասարակշռությամբ, քանի որ գանձապետական և կորպորատիվ պարտքային թողարկումների մեծ ծավալները մրցում են ներդրողների կապիտալի համար։ Նրա կարծիքով՝ շուկաները չեն «կոտրվի» միայն այն պատճառով, որ 10-ամյա պարտատոմսերի եկամտաբերությունը անցնի 5%-ը։
Ware-ը նաև նշում է, որ ավելի բարձր եկամտաբերությունը պարտադիր բացասական ազդակ չէ, եթե այն ուղեկցվում է առողջ տնտեսական աճով։ Նրա գնահատմամբ՝ բաժնետոմսերի համար ավելի զգայուն ռիսկ կարող են դառնալ սպառողական ծախսերի թուլացումը կամ արհեստական բանականության ոլորտում ներդրումների դանդաղումը, ոչ թե պարզապես այն փաստը, որ 10-ամյա եկամտաբերությունը հատել է խորհրդանշական շեմը։
10-ամյա գանձապետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը կարևոր հենանիշ է ԱՄՆ տնտեսության ողջ վարկավորման համակարգի համար։ Այն ազդում է թե՛ հիփոթեքային տոկոսադրույքների, թե՛ կորպորատիվ պարտքի արժեքի վրա, ինչպես նաև կարևոր ուղենիշ է բաժնետոմսերի և այլ ֆինանսական ակտիվների գնահատման համար։
Marsh Investments-ի գլխավոր ներդրումային տնօրեն Niall O'Sullivan-ի խոսքով՝ բաժնետոմսերի վերջին աճը խթանող շատ ընկերություններ բարձր տոկոսադրույքների նկատմամբ առանձնապես զգայուն չեն, ինչն էլ սահմանափակում է շուկայի համար անմիջական վտանգը։ Նրա խոսքով՝ ներկայում իրականացվող խոշոր կապիտալ ծախսերը շարունակում են աջակցել ուժեղ տնտեսական աճին։
Միևնույն ժամանակ, 5% մակարդակը կարող է խնդիր դառնալ, եթե ներդրողները սկսեն ավելի բարձր փոխհատուցում պահանջել գնաճային և բյուջետային ռիսկերի դիմաց։ Դաշնային մեծ դեֆիցիտները, պարտքի մեծածավալ թողարկումները և կայուն բարձր գնաճը նպաստել են ժամկետային պրեմիայի աճին, իսկ նավթի գնի վերադարձը մեկ բարելի դիմաց $100-ից բարձր՝ ավելացրել է գնային ճնշման ևս մեկ աղբյուր։
ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Scott Bessent-ը փորձել է զսպել երկարաժամկետ հատվածում աճող ճնշումը, այդ թվում՝ ընդլայնված հետգնման ծրագրի միջոցով։ Սակայն BMO Capital Markets-ի ռազմավարների գնահատմամբ՝ նույնիսկ ավելի ակտիվ հետգնումները կարող են միայն սահմանափակել վաճառքի ճնշումը, բայց չեն վերացնում 10-ամյա և 30-ամյա եկամտաբերությունների բարձրացման հիմնարար պատճառները։
Ավելի մտահոգիչ սցենար կլինի, եթե 5%-ին հասնելը տեղի ունենա ոչ կարգավորված շուկայական շարժի պատճառով։ Gibraltar Capital-ի գործընկեր George Awad-ը ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ գանձապետական շուկան զգալի չափով հենվում է բարձր լծակով գործող հեջ-ֆոնդերի դիրքերի վրա, այդ թվում՝ cash-futures basis trade ռազմավարության շրջանակում։ Եթե աճեն ֆինանսավորման ծախսերը, մարժային պահանջները կամ տատանողականությունը, լծակով ներդրողները կարող են միաժամանակ փակել դիրքերը՝ ուժեղացնելով վաճառքի ալիքը։
Առայժմ, ինչպես նշում են շուկայի մասնակիցները, ներդրողները պատրաստ են հանդուրժել ավելի բարձր եկամտաբերությունը։ BMO-ն հիշեցնում է, որ երբ 10-ամյա եկամտաբերությունը հասել էր 4.85%-ի, բաժնետոմսերի թուլացումը սահմանափակ էր, իսկ S&P 500 ինդեքսը տարվա կտրվածքով շարունակում էր աճել ավելի քան 11%-ով։ Թե արդյոք այդ դիմադրողականությունը կպահպանվի նաև հետագայում, դեռ բաց հարց է։
Աղբյուր՝ www.cnbc.com
