MIT-ի գիտնականները ներկայացրել են նոր էլեկտրաքիմիական գործընթաց, որը թույլ է տալիս ամոնիակից ստանալ բարձր մաքրության ջրածին՝ զգալիորեն պակաս էներգիայի ծախսով, քան ավանդական մեթոդները։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Nature գիտական հանդեսում։
Հեղինակների գնահատմամբ՝ նոր մոտեցումը կարող է լուծել ջրածնի ոլորտի ամենաբարդ խնդիրներից մեկը՝ պահեստավորման և փոխադրման բարձր արժեքը։ Թեև ջրածինը հաճախ դիտարկվում է որպես ծանր արդյունաբերության և նավագնացության դեկարբոնիզացման կարևոր գործիք, դրա առևտրային կիրառելիությունը շարունակում են սահմանափակել հենց լոգիստիկ ծախսերը։
Այսօր ջրածինը հաճախ տեղափոխվում կամ պահեստավորվում է ամոնիակի տեսքով։ Սակայն այդ ամոնիակից ջրածին ստանալու ավանդական գործընթացը՝所谓 «cracking»-ը, պահանջում է շատ մեծ էներգիա և 500 աստիճան Ցելսիուսից բարձր ջերմաստիճան՝ բարձր արձագանքման արագություն և փոխակերպում ապահովելու համար։
MIT-ի առաջարկած տարբերակը հիմնված է էլեկտրական մուտքերի և նոր քիմիական գործընթացների համադրության վրա։ Հետազոտության համահեղինակ Yogesh Surendranath-ի խոսքով՝ թիմը փորձել է հասկանալ, թե արդյոք հնարավոր է էլեկտրական ներգործությամբ առաջ մղել սովորաբար ոչ շահավետ դեհիդրոգենացման ռեակցիան և միաժամանակ ջրածինը առանձնացնել կրիչ նյութից այնպես, որ ստացվի շատ մաքուր հոսք՝ անմիջապես վառելիքային բջիջներում կամ բարձր մաքրություն պահանջող այլ կիրառություններում օգտագործելու համար։
Նյութում նշվում է, որ այս առաջընթացը տեղի է ունենում ցածր արտանետումներով ջրածնի նկատմամբ նոր աճող հետաքրքրության ֆոնին։ Աշխարհի տարբեր երկրներ վերանայում են էներգետիկ անվտանգության ռազմավարությունները՝ հաշվի առնելով աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները, արհեստական բանականության բումից բխող էներգիայի պահանջարկի աճը և Ուկրաինայում ու Իրանում պատերազմների հետևանքով շուկաների տատանողականությունը։
Չինաստանը, որը աշխարհում ջրածնի ամենախոշոր արտադրողն է, իր 15-րդ հնգամյա ծրագրում նպատակ է դրել արագացնել ջրածնի, հատկապես կանաչ ջրածնի արտադրության աճը։ Երկրի National Energy Administration-ը ջրածինը բնութագրել է որպես ազգային էներգետիկ ինքնավարության և կայունության «strategic lever» և խոստացել է արագացնել ներքին զարգացումը։
Եվրոպայում ևս ոլորտի նկատմամբ վերաբերմունքը դարձել է ավելի դրական։ Ապրիլին Ավստրիայի, Գերմանիայի, Նիդեռլանդների, Լեհաստանի և Իսպանիայի նախարարները դիմել էին European Union-ին՝ կոչ անելով մեղմացնել արտադրության կանոնները, որպեսզի խթանվեն ներդրումները ոլորտում։
Միևնույն ժամանակ, հոդվածում նշվում է, որ նույնիսկ Trump administration-ը վերականգնված հետաքրքրություն է ցուցաբերել ջրածնի նկատմամբ։ Այս տարվա սկզբին Թրամփի գրասենյակը հանձնարարել էր Department of Energy-ին պահպանել Biden-era hydrogen hubs-ի համար նախատեսված 5 միլիարդ դոլարի ֆինանսավորումը, որը նախկինում նախատեսվում էր փակել։
Հոդվածի ընդհանուր եզրակացությունն այն է, որ եթե MIT-ի մշակումը հնարավոր լինի մասշտաբավորել, այն կարող է նվազեցնել ոչ միայն ջրածնի մատակարարման շղթայի ծախսերը, այլև ամբողջ ոլորտի էներգատարությունն ու էկոլոգիական հետքը։
Աղբյուր՝ oilprice.com
