2026 թվականի հունվար-հուլիս ամիսներին Հայաստանի տնտեսության տնտեսական ակտիվության աճը պահպանվել է բարձր մակարդակում, սակայն վերջին ամիսներին նկատվում է դրա աստիճանական դանդաղում և աճի կառուցվածքի խախտում:
Այս մասին նշվում է «ԼՈւՅՍ» հիմնադրամի կողմից պատրաստված Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վերլուծական նյութում:
Հիմնադրամի վերլուծաբանների տվյալներով, հունվար-հուլիս ամիսների կուտակային աճը կազմել է 7.7%, որի հիմնական աղբյուրները ծառայությունների, արդյունաբերության և շինարարության ոլորտներն են:
Միևնույն ժամանակ, ծառայությունների և շինարարության ոլորտներում բարձր աճի ֆոնին արդյունաբերության աճը դանդաղել է, իսկ առևտրի աճը գրեթե զրոյական է մնացել:
Արտահանման նվազումը, ներմուծման արագացումը, կապիտալ ծախսերի կրճատումը, ինչպես նաև ինֆլյացիայի մակարդակի բարձր լինելը ցույց են տալիս, որ ներկայիս բարձր աճը դեռևս չի վերածվում լիարժեք հավասարակշռված և երկարաժամկետ կայուն աճի:
Հետևաբար, «ԼՈւՅՍ» հիմնադրամի փորձագետները կարծում են, որ կարևոր է ոչ միայն աճի տեմպերի պահպանումը, այլև դրա կառուցվածքի և որակի բարելավումը:
Հատկապես կարևոր է արտադրողական, ներդրումային և արտահանման ուղղված ոլորտների դերի բարձրացումը:
Արտաքին առևտրում երկրի արտահանման և ներմուծման դինամիկան շարունակում է շարժվել հակառակ ուղղություններով:
Հուլիսին տարեկան արտահանման անկումը մի փոքր մեղմացել է՝ կազմելով 15.7%, սակայն հունվար-հուլիս ամիսների կուտակային անկումը խորացել է մինչև 7.9%:
Միաժամանակ, հուլիսին ներմուծման աճը արագացել է մինչև 21.5%, իսկ կուտակային աճը՝ մինչև 7.7%:
Այս հակասությունը ուժեղացնում է արտաքին առևտրի հավասարակշռության վատթարացման ճնշումը:
Նշվում է, որ բուսական արտադրանքի արտահանման 25.7%-ի անկումը կարող է պարունակել Ռուսաստանի կողմից հունիսից կիրառված սահմանափակումների առաջին նշանները:
Չնայած այս տվյալների առկայությանը, սահմանափակումների առանձին ազդեցության աստիճանը դեռևս անհնար է հստակ գնահատել:
Ֆիսկալ (բյուջետային-հարկային) ոլորտում եկամուտների բարձր աճը պահպանվում է, սակայն ծախսերի կառուցվածքը շարունակում է մտահոգություն առաջացնել:
2026 թվականի հունվար-հուլիս ամիսներին ընթացիկ ծախսերը աճել են 17.2%-ով, մինչդեռ կապիտալ ծախսերը կրճատվել են 26.6%-ով:
Կապիտալ ծախսերի նվազումը դեռևս պայմանավորված է դրանց կատարողականության խնդրով, ինչը բացասական ազդեցություն է ունենում տնտեսական պոտենցիալի զարգացման վրա:
Միևնույն ժամանակ, արտերկրից դրամական փոխանցումների մաքուր ներհոսքը դարձել է ներքին պահանջարկը և արժույթային շուկան աջակցող լրացուցիչ գործոն:
2026 թվականի հունվար-հունիս ամիսներին ֆիզիկական անձանց կողմից Հայաստանի բանկերի միջոցով մաքուր դրամական փոխանցումները կազմել են մոտ 1.38 միլիարդ ԱՄՆ դոլար:
Այս թիվը 2.34 անգամ, կամ 134.4%-ով աճել է նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ:
Այսպիսի նշանակալի մաքուր ներհոսքը համընկնում է Հայաստանի դրամի ամրապնդման շարունակական գործընթացի հետ, ինչը կարող է բացասաբար ազդել արտահանման մրցունակության վրա:
Աղբյուր՝ finport.am
