CNBC-ի օրական ամփոփման կենտրոնում այս անգամ ԱՄՆ-ի առևտրային քաղաքականությունն է, որի շուրջ Վաշինգտոնը փորձում է ուժեղացնել իր ազդեցությունը թե՛ դաշնակիցների, թե՛ մրցակիցների նկատմամբ։ Նյութում առանձնացվում են միաժամանակ մի քանի ուղղություններ՝ Կանադա-ԵՄ մերձեցումը, Ռուսաստանի նավթի գնորդների դեմ հնարավոր նոր մաքսատուրքերը, Իրանի հետ պատերազմի ավարտի վերաբերյալ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությունները, ինչպես նաև ճապոնական դրամավարկային քաղաքականության և արհեստական բանականության ոլորտի վերջին զարգացումները։
Եվրոպական խորհրդարանում չորեքշաբթի Կանադայի վարչապետ Mark Carney-ին դիմավորել են ծափահարություններով, իսկ Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ursula von der Leyen-ը ներկայացրել է «Alliance for the Future» նախաձեռնությունը, որի շրջանակում Կանադան կարող է դառնալ բլոկի առաջին associate member-ը։ Թրամփը այդ գաղափարը որակել է «laughable» և Կանադային անվանել «terrible» առևտրային գործընկեր՝ զգուշացնելով, որ եթե քայլը արվում է անազնիվ մտադրությամբ, Եվրոպան կարող է բախվել բարձր մաքսատուրքերի։ Միևնույն ժամանակ նա նշել է, որ եթե նպատակը բարի է, ապա դա ընդունելի է։
Ի պատասխան Carney-ը ողջունել է ԵՄ առաջարկը՝ հայտարարելով, որ Կանադան չի ձգտում ուժի միջոցով գերիշխել մյուսների նկատմամբ և փորձում է կառուցել այնպիսի կայունություն, որի պայմաններում ոչ ոք չի կարող վերահսկել երկրի բաց շուկաները։
Թրամփի ձեռքում՝ նոր մաքսատուրքային լծակ
ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատը ընդունել է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների օրինագիծ, որը Թրամփին օրենքով տալիս է մինչև 100% մաքսատուրք սահմանելու իրավունք այն երկրների նկատմամբ, որոնք գնում են ռուսական նավթ։ Դա տեղի է ունեցել BRICS-ի առաջնորդների հայտարարություններից մի քանի օր անց, երբ նրանք, այդ թվում՝ Չինաստանն ու Հնդկաստանը, հրապարակայնորեն մերժեցին միակողմանի երկրորդային պատժամիջոցները։
New Delhi-ն և Beijing-ը ռուսական հում նավթի հինգ խոշոր գնորդներից են, ինչի պատճառով հայտնվում են Վաշինգտոնի անմիջական ուշադրության կենտրոնում։ Առևտրային քաղաքականության փորձագետ Deborah Elms-ի գնահատմամբ՝ նոր օրենքը Թրամփին հնարավորություն է տալիս «strike hard and quickly at any time for any reason»։ Փորձագետների կարծիքով՝ Չինաստանն ու Հնդկաստանը հավանաբար չեն կրճատի ռուսական նավթի գնումները, սակայն մաքսատուրքերի սպառնալիքը կարող է ուժեղացնել ԱՄՆ-ի դիրքերը New Delhi-ի և Beijing-ի հետ բանակցություններում։
Իրանի հետ պատերազմի ավարտի հույս, բայց լարվածությունը պահպանվում է
Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը «hopefully» մոտենում է Իրանի հետ գրեթե յոթ ամիս տևած պատերազմի ավարտին։ Սակայն CNBC-ն նշում է, որ տարածաշրջանում ընդհանուր լարվածությունը չի թուլանում, քանի որ առանձին ուղղությամբ շարունակվում է Saudi Arabia-ի և Իրանի կողմից աջակցվող Houthis-ի միջև բախումների սրումը Yemen-ում։
Հյուսիսային Կարոլինայում լրագրողների հետ զրույցում Թրամփը ասել է. «Well, hopefully we are toward the end of the war. They want to make a deal, we'll see how that works out»։ Նա նաև հավելել է, որ «directly» խոսել է Tehran-ի հետ, սակայն մանրամասներ չի ներկայացրել։
Ֆինանսական շուկաներում meanwhile փոփոխությունները սահմանափակ էին. հինգշաբթի երեկոյան ԱՄՆ ֆյուչերսները գրեթե չէին շարժվել՝ մեկ օր անց այն բանից, երբ հիմնական ինդեքսները աճել էին Fed-ի՝ երեք տարվա մեջ առաջին տոկոսադրույքային բարձրացումից հետո։ Ասիական շուկաները բացվել էին աճով, իսկ նավթի գինը նվազում էր արդեն երրորդ օրն անընդմեջ։
Ուրբաթ ներդրողների ուշադրության կենտրոնում են լինելու Federal Reserve-ի ղեկավարների ելույթները։ Michelle Bowman-ը, որը քվեարկող անդամ է տոկոսադրույքների վերաբերյալ որոշումներ ընդունող կոմիտեում, և Kansas City Fed-ի նախագահ Jeffrey Schmid-ը, որը քվեարկող չէ, պետք է մեկնաբանեն իրավիճակը՝ շուկաներին ավելի հստակ պատկեր տալու համար չորեքշաբթի միաձայն բարձրացման վերաբերյալ։
Միևնույն ժամանակ Bank of Japan-ը ուրբաթ ավարտում է իր երկօրյա նիստը և լայն սպասումների համաձայն կարող է տոկոսադրույքը բարձրացնել քառորդ կետով՝ հասցնելով 1.25%-ի։ Դա կլինի 31 տարվա ամենաբարձր մակարդակը, թեև դեռ կմնա BOJ-ի գնահատած 1.1%-ից 2.5% չեզոք միջակայքում։
AI ոլորտում՝ տարբեր մոտեցումներ և նոր չափորոշիչներ
Արհեստական բանականության ոլորտում CNBC-ն առանձնացնում է Nvidia, Palantir և Anthropic ընկերությունների տարբեր շեշտադրումները։ Nvidia-ի գլխավոր տնօրեն Jensen Huang-ը հայտարարել է, որ ընկերությունը 2027-ին ակնկալում է վաճառել այս տարվա համեմատ երկու անգամ ավելի շատ չիպեր՝ միաժամանակ հանդես գալով AI անվտանգության պաշտոնական թեստավորման օգտին։
Palantir-ի գլխավոր տնօրեն Alex Karp-ը պաշտպանել է AI-ի համար «reasonable guidelines»-ի գաղափարը, սակայն նաև ասել է, որ տեխնոլոգիայի «unlimited risks»-ը վերջնական հաշվով կարող են բերել even nationalization-ի անհրաժեշտության։ CNBC-ի հետ զրույցում նա նշել է, որ նման ընկերությունները կարող են հայտնվել այնպիսի իրավիճակում, երբ առանց nationalization-ի իրենց բոլոր հաճախորդները կսկսեն դատական հայցեր ներկայացնել։
Anthropic-ը, մինչդեռ, հրապարակել է երեք չափորոշիչ, որոնք, իր կարծիքով, հանրությունը պետք է տեսնի՝ AI-led research and development, AI agents-ի oversight և Anthropic-ի ներսում compute allocation։ Իսկ Rhodium Group-ի զեկույցը ցույց է տվել, որ Չինաստանի AI մոդելները արագ տարածում են ստանում, բայց այդ ժողովրդականությունը առայժմ չի արտացոլվում եկամուտներում։
Եվ վերջում՝ ճապոնական բիզնեսի մտահոգությունը իենի շուրջ
CNBC-ի ամփոփման ավարտին առանձնացվում է նաև ճապոնական բիզնեսի դժգոհությունը թույլ իենի նկատմամբ։ Նույնիսկ այն ղեկավարները, որոնք շահել են արժույթի թուլացումից, այժմ ավելի ուժեղ իեն են ուզում՝ նշելով, որ փոխարժեքի կտրուկ տատանումները խանգարում են ռազմավարական պլանավորմանը։
Kawasaki Heavy Industries-ի նախագահ Yoshinori Kanehana-ն CNBC-ին Gastech համաժողովի շրջանակում ասել է, որ փոխարժեքի տատանումների պայմաններում «we cannot make strategy» և դա ընկերության համար «biggest problem»-ն է։ Նրա խոսքով՝ եթե իենը լինի 150 մակարդակում, ինքը կարող է դիտարկել արտադրության մի մասի վերադարձը ԱՄՆ-ից Ճապոնիա։ Ընկերությունն ունի 27 արտադրական հարթակ երկրից դուրս, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ում, և 17-ը՝ Ճապոնիայում։
Աղբյուր՝ www.cnbc.com
