ԱՄՆ նախագահ Donald Trump-ը հայտարարել է, որ կարող է լուրջ մաքսատուրքեր սահմանել Եվրոպական միության նկատմամբ կամ նույնիսկ սահմանափակել առևտուրը բլոկի հետ, եթե Բրյուսելը շարունակի Կանադային ԵՄ-ի առաջին «associate member» դարձնելու նախաձեռնությունը։
Trump-ը լրագրողների հետ զրույցում, Հյուսիսային Կարոլինա ժամանելուց հետո, ասել է, որ այդ գաղափարը «ծիծաղելի» է, իսկ Կանադան, իր խոսքով, եղել է «վատ առևտրային գործընկեր»։ Նա հավելել է, որ եթե եվրոպացի առաջնորդների քայլը գնահատի որպես «թշնամական գործողություն», ապա «շատ խիստ մաքսատուրքեր» կսահմանի կամ կդադարեցնի Եվրոպայի հետ առևտուրը բազմաթիվ ուղղություններով։
Սպառնալիքը հնչել է այն բանից հետո, երբ European Commission-ի նախագահ Ursula von der Leyen-ը հայտարարել էր, որ ԵՄ-ն պատրաստ է ճանապարհ բացել, որպեսզի Կանադան դառնա 27 անդամ ունեցող միավորման առաջին associate member-ը։ Այդպիսի կարգավիճակն այժմ ԵՄ պայմանագրերով պաշտոնապես նախատեսված չէ, ուստի դրա ստեղծման և կիրառման համար անհրաժեշտ կլինի անդամ պետությունների հաստատումը։
Նախաձեռնությունը ներկայացվում է այն փուլում, երբ Բրյուսելն ու Օտտավան փորձում են խորացնել համագործակցությունը։ Սա նաև նկատելի շրջադարձ է ԵՄ քաղաքականության մեջ, քանի որ մայիսին Գերմանիայի առաջարկը՝ Ուկրաինային նմանատիպ կարգավիճակ տրամադրելու վերաբերյալ, միությունում ընդունվել էր բավականին սառնորեն։
Ստրասբուրգում Եվրոպական միության վիճակի մասին իր ամենամյա ելույթում Ursula von der Leyen-ը ասել էր, որ բլոկը ցանկանում է Կանադայի հետ հարաբերությունները հասցնել «հնարավորինս բարձր մակարդակի»։ Կանադայի վարչապետ Mark Carney-ը, որը ներկա էր ելույթին, նախկինում նշել էր, որ Օտտավան շահագրգռված է Եվրոպայի հետ «յուրահատուկ անվտանգության և տնտեսական դաշինքով», սակայն ոչ լիարժեք անդամակցությամբ։
Կանադան վերջին ամիսներին ակտիվորեն փորձում է նվազեցնել ԱՄՆ-ից կախվածությունը՝ առևտրային լարվածության սրման և երկկողմ բանակցությունների ձախողման ֆոնին։ Trump-ը արդեն 50% մաքսատուրք է սահմանել կանադական ապրանքների նկատմամբ և մտադիր է ամսվա վերջին արգելել Կանադայից կաթնամթերքի, ալկոհոլի և ավտոմեքենաների ներմուծումը, ինչին Օտտավան պատասխան քայլերով է արձագանքել։
Council on Foreign Relations-ի ավագ գիտաշխատող James Lindsay-ի գնահատմամբ՝ Վաշինգտոնն ու Օտտավան գուցե կարողանան ելք գտնել ընթացիկ առևտրային պատերազմից, սակայն Կանադան ամեն դեպքում շարունակելու է նվազեցնել իր խոցելիությունը ԱՄՆ տնտեսական ճնշման նկատմամբ։
Von der Leyen-ի առաջարկը ներառում է համագործակցություն արտադրության, պաշտպանական արդյունաբերական բազաների ինտեգրման, տեխնոլոգիական դաշինքի, էներգետիկայի, արհեստական բանականության և Արկտիկայի ուղղություններով։ Կանադան արդեն միակ ոչ եվրոպական երկիրն է ԵՄ SAFE instrument-ում, որը կանադական ընկերություններին արտոնյալ հասանելիություն է տալիս պաշտպանական գնումներին։
Բացի այդ, Կանադան և ԵՄ-ն ունեն ազատ առևտրի համաձայնագիր, որը վերացնում է մաքսատուրքերը ապրանքների մոտ 99%-ի համար, թեև այն դեռ պետք է վավերացվի ԵՄ 10 երկրների կողմից։ Եթե Վաշինգտոնը նոր մաքսատուրքեր սահմանի ԵՄ-ի նկատմամբ, դա փորձության կդնի ԱՄՆ-ի և Բրյուսելի միջև անցյալ տարի ձեռք բերված առևտրային շրջանակը, որը ԵՄ արտահանման մեծ մասի համար ԱՄՆ-ում սահմանել էր 15% մաքսատուրքերի առավելագույն շեմ։
Առայժմ Բրյուսելը չի հայտնել՝ արդյոք շարունակելու է associate member-ի նախաձեռնությունը Trump-ի սպառնալիքներից հետո։ ԵՄ անդամ պետությունները, որոնցից մի քանիսը, ըստ հրապարակումների, անակնկալի էին եկել հայտարարությունից, նույնպես դեռ չեն արձագանքել Վաշինգտոնի նախազգուշացմանը։
Աղբյուր՝ www.cnbc.com
