IDBank-ը հայտնել է Telegram-ում տարածվող նոր խարդախ սխեմայի մասին, որը հատկապես նկատվում է ռուսալեզու հատվածում, այդ թվում՝ Հայաստանի օգտատերերի շրջանում։ Բանկի մամուլի ծառայության տվյալներով՝ չարագործները մեսենջերի գործիքներն ու հոգեբանական ճնշումն օգտագործում են օգտատերերից գումար կորզելու համար՝ սպառնալով նրանց զրկել սեփական հաշիվներից։
Սխեման սկսվում է հղումով դեպի Telegram-բոտ, որը ներկայացվում է որպես հարցման մասնակցություն, մրցանակի խաղարկություն, նվեր ստանալու հնարավորություն կամ հաշվի վերիֆիկացիա։ Ավելի համոզիչ երևալու համար բոտի անվանումն ու ձևավորումը կարող են նմանակել պաշտոնական ծառայություններ, այդ թվում՝ Telegram Support, Wallet կամ BotFather։
Հաջորդ փուլում օգտատիրոջը խնդրում են սեղմել «Start» կոճակը։ IDBank-ը շեշտում է, որ այդ գործողությունն ինքնին խարդախներին հաշվի նկատմամբ վերահսկողություն չի տալիս, սակայն նրանց ցույց է տալիս, որ մարդը արձագանքել է խայծին և պատրաստ է շարունակել շփումը։
Դրանից անմիջապես հետո սկսվում է շանտաժը։ Խարդախները պնդում են, թե «Start» սեղմելով օգտատերը դարձել է վնասակար բոտի «տերը», և եթե գումար չփոխանցի, իրենք բազմաթիվ բողոքներ կուղարկեն այդ բոտի դեմ իրենց հաշիվների ցանցի միջոցով։ Նրանց խոսքով՝ դրա հետևանքով Telegram-ը կարող է արգելափակել ոչ միայն բոտը, այլև այն հաշիվը, որը նրա հետ փոխգործակցել է կամ կապված է նրա հետ։ Այդ կերպ զոհին վախեցնում են անձնական պրոֆիլի, նամակագրության և կոնտակտների անվերադարձ կորստով։
Ինչն է իրական վտանգը
Բանկը նշում է, որ այս սխեմայի հիմնական գործիքը ոչ թե Telegram-ի տեխնիկական խոցելիությունն է, այլ հոգեբանական ճնշումը։ «Start» կոճակի սեղմումն ինքնին խարդախներին իրավունք չի տալիս կառավարել կամ ջնջել օգտատիրոջ հաշիվը։
IDBank-ը նաև խորհուրդ է տալիս չհավատալ այն պնդումներին, թե մի քանի բողոքով հնարավոր է ինքնաշխատ կերպով ոչնչացնել պրոֆիլը։ Telegram-ը դիտարկում է օգտատերերի բողոքները, հետևաբար «հիմա զանգվածաբար կբողոքենք և ձեզ կհեռացնեն» սպառնալիքն ինքնին դեռ չի նշանակում, որ խարդախներն իսկապես ի վիճակի են դա անել։
Ինչու է գումար փոխանցելը վտանգավոր
Բանկի գնահատմամբ՝ եթե օգտատերը սեփական նախաձեռնությամբ գումար է փոխանցում շանտաժով զբաղվող անձանց, գործարքը համարվում է կամավոր և հաստատված հենց իր կողմից։ Այդ պատճառով նման փոխանցումը հետ վերադարձնելը հետագայում չափազանց բարդ է լինում։
Միևնույն ժամանակ, վճարումը որևէ պարտավորություն չի ստեղծում հանցագործների համար։ Նրանք կարող են շարունակել ճնշումն ու նոր պահանջներ ներկայացնել, ուստի «փրկագին» վճարելու փորձը գործնականում գրեթե երբեք խնդրի լուծում չէ։
IDBank-ի խորհուրդները
- Չգործարկել անծանոթ բոտեր, հատկապես եթե դրանք առաջարկվել են պատահական մարդկանց կողմից կամ խոստացվել է նվեր հղումով անցնելու դիմաց։
- Եթե արդեն սեղմել եք «Start», մի փոխանցեք գումար։ Դա շանտաժը չի դադարեցնի, այլ միայն ցույց կտա, որ պատրաստ եք շարունակել վճարել։
- Անմիջապես արգելափակեք բոտը և բողոքարկեք այն հենց Telegram-ում առկա գործիքի միջոցով։
- Պահպանեք նամակագրության սքրինշոթերը, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում դիմեք Telegram-ի աջակցությանը և ոստիկանությանը։
IDBank-ը հիշեցնում է, որ այս սխեմայում խարդախների ամենաարդյունավետ զենքը օգտատիրոջ վախն է։ Բանկը խորհուրդ է տալիս չվճարել, կանգ առնել և ցանկացած անհանգստացնող հաղորդագրություն ստուգել միայն պաշտոնական ալիքներով։
Բանկը կարգավորվում է ՀՀ ԿԲ կողմից։
Աղբյուր՝ armbanks.am
