Հայաստանում համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության համակարգի գործարկումից հետո ի հայտ են եկել մի շարք լուրջ խնդիրներ և բացեր, ինչի պատճառով Առողջապահության նախարարությունը փոփոխություններ է առաջարկում «Համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության մասին» օրենքում։ Օրինագիծն արդեն պատրաստվել է և դրվել է հանրային քննարկման։
Panorama.am-ի փոխանցմամբ՝ առանձնացված հիմնական խնդիրներից մեկը վերաբերում է ապահովագրավճարների չվճարման բազմաթիվ դեպքերին։ Դրանք արձանագրվել են ինչպես համակարգ մուտք գործելուց հետո աշխատանքը կորցրած անձանց, այնպես էլ անհատական գյուղատնտեսական գործունեությամբ զբաղվողների և մի շարք այլ խմբերի շրջանում։
Գործող կարգավորմամբ՝ այդ անձինք մինչև համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության շրջանակում իրենց ապահովագրված կարգավիճակի 12-ամսյա ժամկետի ավարտը պահպանում են այդ կարգավիճակը և դրանից բխող բոլոր իրավունքները։
Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ նման դեպքերում դրամական պահանջների գանձումը դատական ճանապարհով չափազանց ժամանակատար և ծախսատար կլինի Համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության հիմնադրամի համար։ Բացի այդ, դա լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն կստեղծի դատարանների վրա և չի ապահովի չվճարված ապահովագրավճարների արդյունավետ հավաքագրում, ինչն իր հերթին ռիսկեր կստեղծի համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության բյուջեի համար։ Նշվում է նաև, որ հիմնադրամի ներկայիս մարդկային ռեսուրսներով մեծ թվով դատական գործերի արդյունավետ վարումը հնարավոր չէ։
Հենց այդ պատճառով առաջարկվում են մի շարք փոփոխություններ, որոնք պետք է ապահովեն չվճարված ապահովագրավճարների հավաքագրումը։ Օրինագիծը նպատակ ունի հստակեցնել ապահովագրված կարգավիճակի դադարեցման և ապահովագրավճար վճարելու պարտավորության հետ կապված հարցերը՝ հաշվի առնելով անձանց տարբեր կարգավիճակները, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնց դեպքում վճարման պարտավորությունը ծագում և դադարում է։
Օրինագծում նշվում է, որ այն դեպքերը, երբ ապահովագրավճար վճարելու պարտավորություն ունեցող անձը չի կատարում օրենքով սահմանված պարտավորությունը, ենթակա են առանձին կարգավորման։ Ըստ նախագծի՝ Հիմնադրամը պետք է նախաձեռնի համապատասխան վարույթ, հնարավորություն տա ներկայացնելու տեղեկություն պարտավորության առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ, ընդունի պարտադիր ուժ ունեցող որոշում և սահմանի այդ որոշման բողոքարկման կարգը։
Համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության համակարգը գործարկվել է 2026 թվականի հունվարի 1-ից։ Սկզբնական փուլում այն ընդգրկել է 200,000 դրամ և ավելի աշխատավարձ ստացող քաղաքացիներին։ Առաջին փուլում ներառվել են նաև մինչև 18 տարեկան բոլոր անձինք և 65 ու ավելի տարեկան բոլորը՝ անկախ եկամտի չափից։ 2026 թվականին այս խմբերի համար պետությունը կապահովի 100% ֆինանսավորում։
Պարտադիր ապահովագրական փաթեթի արժեքը կազմում է տարեկան 129,600 դրամ։ Այն ներառում է կանխարգելիչ և վաղ հայտնաբերման ծրագրեր, սքրինինգ, հիվանդանոցային բուժում, դեղորայքային ծածկույթ և շտապ բժշկական ծառայություններ։ 200,000-ից 500,000 դրամ աշխատավարձ ստացողների համար ծախսերի մեծ մասը հոգում է պետությունը, և նրանք վճարում են ամսական միայն 300 դրամ, քանի որ ZINAPAH Foundation-ին ուղղվող միջոցների զգալի մասը վերահասցեագրվում է ապահովագրական համակարգ։
Աղբյուր՝ www.pan.am
