Հայաստանի կառավարությունը սեպտեմբերի 17-ի նիստում հավանություն է տվել օրենսդրական նախաձեռնությանը, որով քաղաքացիները եկամուտների հայտարարագիր ներկայացնելիս կկարողանան ինքնուրույն ընտրել այն հասարակական կազմակերպությունը, զանգվածային լրատվության միջոցը կամ քաղաքական կուսակցությունը, որին կուղղվի իրենց վճարած եկամտային հարկից որոշակի գումար։
Նոր մեխանիզմը ներկայացրել է ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը։ Նրա խոսքով՝ Հայաստանում արդեն գործում է եկամուտների հայտարարագրման համակարգ, որի շրջանակում սոցիալական ծախսերի մեխանիզմով քաղաքացիները կարող են հետ ստանալ կրթության և առողջապահության վրա կատարված ծախսերի մի մասը։ Այժմ կառավարությունն առաջարկում է ընդլայնել «սոցիալական ծախսեր» հասկացությունը՝ դրա մեջ ներառելով նաև ՀԿ-ների, ԶԼՄ-ների և քաղաքական կուսակցությունների ֆինանսական աջակցությունը՝ ֆիզիկական անձանց վճարած եկամտային հարկի հաշվին։
Ինչպես է գործելու մեխանիզմը
Նախարարի ներկայացմամբ՝ հարկային մարմինը կձևավորի և կհրապարակի այն հասարակական կազմակերպությունների, ԶԼՄ-ների և կուսակցությունների ցանկերը, որոնց քաղաքացիները կկարողանան միջոցներ ուղղել։ Այդ ցանկերում կընդգրկվեն այն կազմակերպությունները, որոնք կհամապատասխանեն սահմանված չափանիշներին և հարկային մարմնին կներկայացնեն իրենց գործունեության հաշվետվությունները։
Հայտարարագիրը լրացնելիս քաղաքացին կկարողանա ընտրել կազմակերպությունը և նշել այն գումարը, որը ցանկանում է փոխանցել, իսկ դրանից հետո պետական մարմինները կկազմակերպեն գումարի փոխանցումը։ Քաղաքացիները միջոցներ կկարողանան ուղղել բոլոր երեք ուղղություններով՝ հասարակական կազմակերպություններին, ԶԼՄ-ներին և քաղաքական կուսակցություններին։
Համակարգի մասնակիցների շրջանակը, նրանց ներկայացվող չափանիշները և փոխանցումների առավելագույն չափը պետք է սահմանի կառավարությունը։ Այս հարցերը դեռ վերջնականապես որոշված չեն։
Ինչով է իշխանությունը հիմնավորում նախաձեռնությունը
Վահե Հովհաննիսյանի խոսքով՝ նախաձեռնության նպատակը հասարակական կազմակերպությունների, ԶԼՄ-ների և կուսակցությունների ֆինանսական անկախության ու թափանցիկության բարձրացումն է, խոսքի ազատության զարգացումն ու դրանց կապի ամրապնդումը բնակչության հետ։
Նա նշել է, որ հասարակական կազմակերպությունները, ԶԼՄ-ները և կուսակցությունները կոչված են ներկայացնելու և պաշտպանելու հասարակության տարբեր շերտերի շահերը։ «Ուստի մենք ստեղծում ենք անկախ ֆինանսավորման մեխանիզմներ, որպեսզի այդ շահերը պաշտպանվեն հնարավորինս անաչառ՝ զարգացնելով ժողովրդավարական կառույցները», - ասել է նախարարը։
Կառավարության հավանության արժանացած նախագիծը նախատեսում է համապատասխան փոփոխություններ և լրացում կատարել Հարկային օրենսգրքում։ Օրինագիծը կուղարկվի Ազգային ժողովի քննարկմանը։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանձնարարել է հարցը մշակել այնպես, որ մեխանիզմը սկսի գործել 2027 թվականից։
Աղբյուր՝ arka.am
