Դիզվառելիքի գինը ուրբաթ հասել է ռեկորդային մակարդակի, քանի որ Ուկրաինայի և Իրանի հետ կապված պատերազմական զարգացումները հարվածել են նավթավերամշակման հզորություններին և առաջացրել առաջարկի գլոբալ սղություն։ CNBC-ի փոխանցմամբ՝ սա նաև ուժեղացնում է գնաճի շուրջ մտահոգությունները, քանի որ դիզվառելիքը տնտեսության գրեթե բոլոր շղթաներում օգտագործվող հիմնական էներգակիրներից է։
ԱՄՆ-ում բեռնափոխադրողները միջինում վճարում են մեկ գալոնի դիմաց 5.85 դոլար, մինչդեռ մեկ տարի առաջ նույն ժամանակահատվածում գինը 3.71 դոլար էր։ Այսինքն՝ տարեկան աճը մոտենում է 60%-ին։ Կալիֆոռնիայում դիզվառելիքի գինը հասել է 7.70 դոլարի մեկ գալոնի դիմաց, ինչը գրեթե 2 դոլարով բարձր է ազգային միջինից։
Again Capital-ի գործընկեր John Kilduff-ի խոսքով՝ դիզվառելիքի թանկացումը անմիջապես տեղափոխվում է սպառողական գների վրա։ Նա CNBC-ի «Morning Call» հաղորդմանը ասել է, որ որքան էլ գնումները կատարվեն առցանց, ապրանքները վերջիվերջո սպառողին են հասնում դիզվառելիքով աշխատող բեռնատարներով, ուստի այդ ծախսերից խուսափել հնարավոր չէ։
Rapidan Energy-ի հիմնադիր Bob McNally-ն իր հերթին նշել է, որ դիզվառելիքը տնտեսության մեջ ավելի խորն է ներգրավված, քան բենզինը։ CNBC-ի «Squawk on the Street» հաղորդման ընթացքում օգոստոսի 17-ին նա ասել է, որ դիզվառելիքն օգտագործվում է տրանսպորտում, ջեռուցման մեջ, գյուղատնտեսությունում և արդյունաբերությունում, ուստի այն այնպիսի մակրոտնտեսական վառելիք է, որին պետք է հատկապես ուշադիր հետևել։
Գների աճը, ըստ CNBC-ի, պայմանավորված է նրանով, որ Ուկրաինան հարվածում է ռուսական նավթավերամշակման գործարաններին, ինչի հետևանքով Մոսկվան արգելել է դիզվառելիքի արտահանումը։ Միևնույն ժամանակ Մերձավոր Արևելքում ևս վերամշակման որոշ հզորություններ դադարեցվել են՝ Իրանի կողմից Հորմուզի նեղուցում տանկերների և տարածաշրջանային էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա հարձակումների պատճառով։
Valero-ի գլխավոր օպերացիոն տնօրեն Gary Simmons-ը հուլիսի 30-ի շահույթի հաշվետու զանգի ժամանակ ասել է, որ պատերազմների հետևանքով դադարել են աշխատել օրական մոտ 5 մլն բարել հզորությամբ վերամշակման գործարաններ։ Phillips 66-ի մարքեթինգի գործադիր փոխնախագահ Brian Mandell-ն օգոստոսի 5-ի հաշվետու զանգի ընթացքում նշել է, որ վերամշակման շուկայական հիմունքները շատ սեղմ են և ավելի են խստանում Ռուսաստանում և Մերձավոր Արևելքում առկա խնդիրների պատճառով։
Lipow Oil Associates-ի նախագահ Andy Lipow-ի գնահատմամբ՝ այժմ խափանված է համաշխարհային օրական 28 մլն բարել պահանջարկը բավարարելու համար անհրաժեշտ դիզվառելիքի մոտ 8%-ը։ Նրա խոսքով՝ Ռուսաստանի դիզվառելիքի արտահանման արգելքը շուկայի առաջարկից դուրս է թողել մոտ 800,000 բարել օրական, իսկ Հորմուզի նեղուցի խափանումները՝ ևս մոտ 1.2 մլն բարել օրական։ Նա նաև նշել է, որ Իրանի հետ դաշնակցող հութիները շարքից հանել են Սաուդյան Արաբիայի Jizan նավթավերամշակման գործարանը, որը արտադրում է օրական մոտ 200,000 բարել։
Lipow-ի ձևակերպմամբ՝ դիզվառելիքը «թաքնված հարկ» է։ Նրա խոսքով՝ վառելիքի ավելի բարձր արժեքը վերջնականապես փոխանցվում է սպառողին՝ բեռնատարներով և երկաթուղով մատակարարվող ապրանքների ու ծառայությունների ավելի բարձր գների տեսքով։
Աղբյուր՝ www.cnbc.com
