Միջուկային էներգետիկայի աճի երկարաժամկետ գնահատականը վերանայվել է վերև։ Միջուկային էներգիայի միջազգային գործակալությունը (IAEA) իր նոր զեկույցում կանխատեսում է, որ աշխարհի միջուկային էլեկտրագեներացման հզորությունները մինչև 2060 թվականը կարող են ամբողջությամբ եռապատկվել։
Գործակալության գնահատմամբ՝ այդ աճի զգալի մասը կգա փոքր մոդուլային ռեակտորներից՝ SMR-ներից, որոնց առևտրային զարգացումը տարիներ շարունակ դանդաղում էր կարգավորող խոչընդոտների, ֆինանսավորման խնդիրների և միջուկային վառելիքի մատակարարման շղթայի սահմանափակումների պատճառով։
IAEA-ի բարձր աճի սցենարի համաձայն՝ մինչև 2060 թվականը նոր ավելացվող միջուկային հզորությունների 28%-ը բաժին կհասնի SMR-ներին։ Սա ավելի բարձր ցուցանիշ է, քան գործակալության նախորդ բարձր սցենարի 24%-ը։ Նվազագույն աճի սցենարում SMR-ների մասնաբաժինը գնահատվում է 23%, մինչդեռ ավելի վաղ այդ նույն սցենարում կանխատեսվում էր ընդամենը 5%։
Զեկույցում նշվում է, որ հատկապես արագ ընդունում կարող է լինել Հյուսիսային Ամերիկայում, որտեղ նոր միջուկային հզորությունների մոտ 60%-ը կարող է ձևավորվել հենց փոքր մոդուլային ռեակտորների հաշվին։ Հարավարևելյան Ասիայում, ինչպես նաև Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում, այդ ցուցանիշը թե՛ բարձր, թե՛ ցածր սցենարներում գնահատվում է 40%։
Միևնույն ժամանակ տեխնոլոգիայի տնտեսագիտական արդյունավետության շուրջ բանավեճը պահպանվում է։ Նյութում հիշատակվում է IEEFA-ի ռեսուրսային պլանավորման վերլուծության տնօրեն David Schlissel-ի գնահատականը, ըստ որի՝ առաջին կառուցված կամ կառուցման փուլում գտնվող SMR-ների փաստացի փորձը դեռ չի ապացուցել, որ դրանք իսկապես մրցունակ են տնտեսական տեսանկյունից։
Չնայած ԱՄՆ-ը, Միացյալ Թագավորությունը, Չինաստանը և Ռուսաստանը մեծ ներդրումներ են անում այս ուղղությամբ, գործող և էլեկտրացանցին միացված SMR-ներ առայժմ ունեն միայն Ռուսաստանը և Չինաստանը։ ԱՄՆ-ում հաստատվել է SMR-ի մեկ նախագիծ, որի առևտրային գործարկումը նախատեսված է 2028 թվականին։
Գործնական տեղաշարժ արդեն նկատվում է նաև ԱՄՆ-ում։ Այս շաբաթ U.S. Nuclear Regulatory Commission-ը արագացված կարգով հավանություն է տվել Michigan նահանգի Palisades Energy Center-ում նախատեսված երկու SMR-ների շինարարական ծրագրին։ Կայանը կկարողանա սկսել նախապատրաստական աշխատանքները մինչև Limited Work Authorization-ի վերջնական տրամադրումը։ Երկու ռեակտորների համակցված արտադրողականությունը նախատեսվում է 680 մեգավատտ։
Հոդվածում նաև նշվում է, որ SMR-ների նկատմամբ հետաքրքրությունը խթանում է արհեստական բանականության արագ աճող էներգապահանջարկը։ Քանի որ մեկ hyperscale AI data center-ը կարող է սպառել այնքան էլեկտրաէներգիա, որքան 50,000 տուն, տեխնոլոգիական ընկերությունները ավելի ակտիվ են դիտարկում կայուն բազային և ցածր արտանետումներով աղբյուրներ, այդ թվում՝ հաջորդ սերնդի միջուկային տեխնոլոգիաները։
Աղբյուր՝ oilprice.com
