Goldman Sachs-ը ԱՄՆ-ում պահպանվող թույլ սպառողական տրամադրությունների հնարավոր պատճառներից մեկը համարում է երջանկության ընդհանուր մակարդակի անկումը։ Բանկի տնտեսագետ Ջոզեֆ Բրիգսը հաճախորդներին ուղարկած գրության մեջ նշել է, որ սպառողական տրամադրությունների վատ ցուցանիշները կարող են ավելի շատ արտացոլել աշխարհի վիճակի նկատմամբ խոր հոռետեսական վերաբերմունք, քան հենց տնտեսության ընթացիկ վիճակը։
University of Michigan-ի հաշվարկած սպառողական տրամադրությունների ինդեքսը այս տարի հասել է ռեկորդային նվազագույնների։ Սեպտեմբերին այն տարեկան կտրվածքով նվազել է 13%-ով, իսկ միայն օգոստոսի համեմատ անկումը կազմել է գրեթե 8%։
Տնտեսագետները երկար ժամանակ փորձում են հասկանալ, թե ինչու Covid համավարակից հետո սպառողական տրամադրությունները շարունակում են ճնշված մնալ, մինչդեռ մակրոտնտեսական մի շարք ցուցանիշներ ավելի դրական պատկեր են տալիս։ Բրիգսի խոսքով՝ այդ անհամապատասխանությունը մասամբ կարելի է բացատրել «երջանկության» նվազումով, մինչդեռ գնաճային ճնշումները նույնպես շարունակում են վնասել վստահությանը։
Նա նշել է, որ թույլ տնտեսական տրամադրությունները, հավանաբար, կապված են «աշխարհի վիճակի նկատմամբ ավելի հիմնարար, տխուր գնահատականի» հետ, այլ ոչ թե միայն տնտեսության հետ։ Այդ մոտեցմամբ բացատրվում է նաև, թե ինչու սպառողական տրամադրությունները չեն համընկնում այնպիսի ցուցանիշների հետ, ինչպիսիք են համախառն ներքին արդյունքի աճը կամ ֆոնդային շուկայի դինամիկան, որոնք ավելի լավ պատկեր են ցույց տալիս։
Բրիգսը վկայակոչել է University of Chicago-ի General Social Survey-ի տվյալները, որոնց համաձայն՝ համավարակի ընթացքում գրանցված երջանկության անկումն ամբողջությամբ չի վերականգնվել։ 2024 թվականին «շատ երջանիկ» զգացող պատասխանողների բաժինը կազմել է 23%՝ 2016 թվականի 31%-ի դիմաց։ Նույն ժամանակահատվածում «ոչ այնքան երջանիկ» պատասխանների մասնաբաժինը աճել է 13%-ից մինչև 20%։
Goldman Sachs-ի գնահատմամբ՝ ընդհանուր երջանկության անկումը եղել է ավելի կտրուկ, քան նույն հարցման շրջանակում չափվող ֆինանսական բավարարվածության ընկալման վատթարացումը։ Բրիգսը նաև կապ է տեսնում երջանկության անկման և հանրային հաստատությունների նկատմամբ վստահության նվազման միջև՝ նշելով, որ հենց այդ վստահության թուլացումն է վերջին տարիներին անհամաչափ մեծ ազդեցություն ունեցել մաքուր երջանկության նվազման վրա։
Նման գնահատական նախկինում հնչեցրել է նաև Michigan-ի հարցման տնօրեն Joanne Hsu-ն, որը CNBC-ին ասել էր, թե սպառողական տրամադրությունների նվազման միտումը համընկնում է ինչպես երջանկության, այնպես էլ հանրային հաստատությունների նկատմամբ վստահության թուլացման տվյալների հետ։
Բրիգսի կարծիքով՝ եթե սպառողական տրամադրությունները զգալիորեն կախված են ոչ տնտեսական գործոններից, ապա դրանք կարող են չբարելավվել նույնիսկ այն դեպքում, երբ տնտեսությունը շարունակի կայուն աճել։ Այդ դեպքում այս ցուցանիշը կարող է աստիճանաբար դառնալ տնտեսական դինամիկան կանխատեսելու համար պակաս օգտակար գործիք։
Աղբյուր՝ www.cnbc.com
