Գերմանիայի երկու երկրամասերում անցկացված ընտրությունները նոր բարդություններ են ստեղծել կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցի համար՝ ընդգծելով, որ երկրի ավանդական քաղաքական կենտրոնը թուլանում է։ Մեկլենբուրգ-Առաջային Պոմերանիայում նրա Քրիստոնեա-դեմոկրատական միությունը հավաքել է մոտ 5 տոկոս՝ արձանագրելով հետպատերազմյան շրջանի ամենաթույլ արդյունքներից մեկը։
Նույն ընտրություններում AfD-ն («Գերմանիայի համար այլընտրանք») ստացել է շուրջ 38 տոկոս, իսկ SPD-ն՝ մոտ 35 տոկոս։ Մերցը արդյունքը բնութագրել է մեկ բառով՝ «աղետ»։ Քրիստոնեա-դեմոկրատների անկումն առավել նկատելի է կուսակցության պատմական դերի ֆոնին․ այն Կոնրադ Ադենաուերի օրոք եղել է հետպատերազմյան Գերմանիայի արևմտյան կողմնորոշման հենասյունը, Հելմուտ Քոլի ժամանակ առաջնորդել է վերամիավորման գործընթացը, իսկ Անգելա Մերկելի տարիներին երկար ժամանակ պահպանել է կենտրոնական դիրքը գերմանական քաղաքականության մեջ։
Վերջին շաբաթների միտումը ցույց է տալիս, որ խնդիրը մեկ ընտրությամբ չի սահմանափակվում։ Երկու շաբաթ առաջ Սաքսոնիա-Անհալթում AfD-ն գրանցել էր պատմական բարձր արդյունք, իսկ Բեռլինում առաջին տեղը զբաղեցրել էր Ձախ կուսակցությունը։ Այս ֆոնին քրիստոնեա-դեմոկրատները շարունակում են նահանջել, իսկ ընտրողները հեռանում են այն կենտրոնից, որը տասնամյակներ շարունակ ձևավորել է երկրի քաղաքական օրակարգը։
Այս վերադասավորումը միայն կուսակցական մրցակցության հետևանք չէ։ Գերմանական արդյունաբերությունը բախվում է թանկ էներգակիրների, թույլ ներդրումային ակտիվության և տեխնոլոգիական վերափոխման բարձր ծախսերի խնդիրներին։ Արևելյան երկրամասերում այդ ճնշումներին միանում է նաև վերամիավորումից հետո պահպանված անհավասարությունը։ Թեև Գերմանիան վերամիավորվել է 1990-ին, արևելքի և արևմուտքի տնտեսական տարբերությունները մինչ օրս ամբողջությամբ չեն վերացել և շարունակում են ազդել կյանքի որակի, հնարավորությունների ու քաղաքական ընտրության վրա։
Հենց այս դժգոհությունն է AfD-ին թույլ տվել վերածել սոցիալ-տնտեսական լարվածությունը կայուն ընտրական աջակցության։ Դա արդեն դուրս է գալիս Գերմանիայի ներքաղաքական դաշտից և դառնում եվրոպական նշանակության հարց, քանի որ Գերմանիան Եվրամիության ամենամեծ տնտեսությունն է, Ուկրաինայի գլխավոր եվրոպական աջակիցներից մեկը և մայրցամաքի պաշտպանական վերազինման առանցքային դերակատար։
Միաժամանակ Ֆրիդրիխ Մերցի կառավարությունը փորձում է առաջ տանել կենսաթոշակային համակարգի, հարկային քաղաքականության, աշխատաշուկայի և պետական ծախսերի փոփոխությունները։ Սակայն կանցլերի ներքաղաքական թուլությունը կարող է սահմանափակել ոչ միայն այդ բարեփոխումների ընթացքը, այլև Գերմանիայի ազդեցությունը Եվրոպայում։
AfD-ն առաջարկում է նաև արտաքին քաղաքական այլ ուղեգիծ՝ Ուկրաինային աջակցության կրճատում, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վերականգնում և ռուսական էներգակիրների վերադարձ գերմանական շուկա։ Այդ պատճառով կուսակցության ուժեղացումը ազդեցություն ունի ոչ միայն Գերմանիայի ներքին քաղաքականության, այլև Եվրոպայի անվտանգության, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների, ինչպես նաև ԵՄ-ի տնտեսական և էներգետիկ քաղաքականության վրա։
Գերմանիայի հիմնական կուսակցությունները դեռ հրաժարվում են AfD-ի հետ կոալիցիա կազմելուց։ Բայց կուսակցության յուրաքանչյուր նոր հաջողություն ավելի է բարդացնում կառավարություն ձևավորելու գործընթացը և ավելի է նեղացնում ավանդական կենտրոնի հնարավորությունները։ Մեկլենբուրգ-Առաջային Պոմերանիայի ընտրությունները ցույց տվեցին, որ Գերմանիայի հին քաղաքական հավասարակշռությունը թուլանում է, իսկ դրա հետևանքները կարող են զգացվել նաև եվրոպական տնտեսության և քաղաքականության մեջ։
Աղբյուր՝ www.1in.am
