Ղազախստանը մեծացնում է ռուսական գազի ներմուծումը

Ղազախստանը պատրաստվում է զգալիորեն ավելացնել Ռուսաստանից բնական գազի ներմուծումը՝ փորձելով փակել արագ աճող ներքին պահանջարկը։ Tass-ի փոխանցմամբ՝ ռուսական Gazprom-ի հետ ստորագրված լրացուցիչ համաձայնագրով նախատեսվում է, որ 2026 թվականին մատակարարումները կհասնեն մոտ 11 մլրդ խորանարդ մետրի՝ 2025 թվականի շուրջ 4 bcm-ի դիմաց։ Կողմերը նաև քննարկում են 2027 թվականին մինչև 9 bcm-ի հնարավոր գնումը։

Չնայած նրան, որ Ղազախստանը երկար տարիներ եղել է բնական գազի զուտ արտահանող, ներքին սպառումը շարունակում է արագ աճել։ 2025 թվականին երկրի գազի արդյունահանումը հասել էր ռեկորդային 68.1 bcm-ի, սակայն այդ ծավալները այլևս բավարար չեն պահանջարկի աճը ամբողջությամբ ծածկելու համար։

Գործարքի առանցքային անորոշություններից մեկը մնում է գինը։ Gazprom-ը ֆինանսական պայմանները չի հրապարակել։ Նյութում նշվում է, որ Ռուսաստանի համար, որը Ուկրաինայի պատերազմի հետևանքով մեծապես կորցրել է եվրոպական շուկան, նման պայմանավորվածությունները կարևոր են արտահանման եկամուտները պահպանելու համար։ Այդ պատճառով ռուսական գազը կարող է առաջարկվել զեղչված պայմաններով, ինչը Ղազախստանին թույլ կտա համեմատաբար էժան ձևով բավարարել ներքին պահանջարկը՝ միաժամանակ չկորցնելով սեփական արտահանումներից ստացվող եկամուտների մեծ մասը։

Նման միտում նկատվում է նաև Ուզբեկստանում, որտեղ ներքին արդյունահանումը վերջին տարիներին կայուն նվազում է։ Երկիրը մի կողմից ավելացնում է ներմուծումը, հիմնականում՝ Ռուսաստանից, մյուս կողմից շարունակում է գազ արտահանել Չինաստան և այլ շուկաներ։ 2025 թվականին ուզբեկական գազի արտահանումը բերել էր մոտ $629 մլն եկամուտ, մինչդեռ ներմուծումների արժեքը, որոնք հիմնականում ռուսական էին, կազմել էր $1.66 մլրդ։

Ուզբեկստանում արդյունահանման անկումն էլ ավելի է խորացել 2026 թվականին։ Պաշտոնական տվյալներով՝ տարվա առաջին կիսամյակում արդյունահանվել է 18.3 bcm՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 21.9 bcm-ի համեմատ։

Միևնույն ժամանակ, Ղազախստանի և Ուզբեկստանի ներկրման ծրագրերի վրա կարող է ճնշում գործադրել ԱՄՆ-ում ընդունված նոր օրենսդրությունը։ Սեպտեմբերի 16-ին Կոնգրեսի կողմից ընդունված օրինագիծը, որը, ըստ նյութի, հավանաբար կստորագրի նախագահ Donald Trump-ը, նախատեսում է նոր գործիքներ Ռուսաստանի էներգետիկ հատվածի նկատմամբ ճնշումը մեծացնելու համար։ Այն նախագահին հնարավորություն է տալիս պատժիչ սակագներ կիրառել ռուսական էներգակիրներ գնող երկրների նկատմամբ, իսկ Ղազախստանի և Ուզբեկստանի ընկերությունները կարող են բախվել նաև երկրորդային պատժամիջոցների ռիսկերին։

Աղբյուր՝ oilprice.com